Қызыл алаңдағы қазақ маршы

Мәскеу. Қызыл алаң! Міне, он екінші рет «Спасск мұнарасы» халықаралық әскери музыкалық фестивалі құшағын ашты. Бұл – өзінің ауқымы, мазмұны, аудиториясы мен көңіл көтеруінде теңдесі жоқ әлемнің әйгілі фестивальдерінің бірі.
Осы жылы фестиваль Қызыл алаңда 12 елден: Әзербайжан, Беларусь, Египет, Италия, Қытай, Солтүстік Корея, Норвегия, Корея Республикасы, Ресей, Түркия, Жапония, сондай-ақ, екі халықаралық топт Кельт багпиптері мен барабан оркестрінен және кельттік би тобын жинады. Қазақстан атынан Ұлттық ұланның үлгілі-көрсетілімді оркестрі мен құрметті қарауылы қатысты.
Мәскеу мэрі Сергей Собянин фестивальдің ресми ашылуында сөз сөйледі.
– Ресейлік ұжымдарға, фестиваль қонақтарына, бүкіл әлемнің әскери ансамбльдеріне, бізге сыйлаған мереке мен көтеріңкі көңіл күй үшін рахмет! Сіз Қызыл алаңдағы қойылыммен ғана шектелмейсіз, мәскеулік саябақтарда, алаңдарда, темір жол вокзалдарында, Поклонная гора, Халық шаруашылығы жетістіктерінің көрмесіне тыңдармандармен кездесуге барасыз. Осындай керемет дәстүр үшін рахмет! – деді Сергей Собянин ашылу салтанатында.
12-ші «Спасск мұнарасы» фестивалі Қызыл алаңда түрлі-түсті спектакльдер мен көңіл көтеретін шоу бағдарламалармен басталды. Мәскеу уақытымен дәл сағат 20.00-де оркестрлер көрермендер мен фестиваль қонақтарын түрлі аспаптардағы керемет музыкалық шығармалар әлеміне қосты. Әр команданың өзіндік ерекшелігі бар. Ұлттық костюмдер оркестрлерге өзгеше рең беріп, тартымдылықтарын арттырды.
– Жыл сайын фестиваль танымал бола бастады. 12-ші фестивальдың ерекшелігі – қатысушылар санында. Биыл бізге ең көп қатысушы келді, – деп атап өтті мәскеулік Кремль коменданты, генерал-лейтенант Сергей Хлебников. Ол фестивальға қатысушылар тек дәстүрлі шерулерді ғана емес, бард әндерін, эстрадалық әндерді, тіпті рок-әндерді де орындайтындығын түсіндірді.
Фестивальдың биылғы тақырыбы «Оркестр солосы» болды, бұл сөзбе-сөз арнайы қонақтардың өнер көрсетуін білдіреді. Фестивальдың бірінші күні джаз-саксофонист Игорь Бутман оркестрмен бірге өнерін ортаға салды. Әдеттегідей фестивальға жаңадан келгендер үлкен қызығушылық тудырады. Солардың қатарында биыл Италиядан келген «Триденина» альпинистік атқыштар оркестрлеріне және Гейдар Әлиев атындағы Әзербайжан жоғары әскери училищесі, сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының үлгілі-көрсетілімді оркестрі мен Құрмет қарауылы бар.
Айтпақшы, Қазақстан оркестрі қазірдің өзінде Ресей жұртшылығының жүрегін жаулап алды. Олар Хабаровскідегі «Амур толқыны», «Қазандағы Фанфарлар», Екатеринбор, Санкт-Петербор және басқа фестивальдарда өнер көрсету тәжірибесіне ие. Мәскеуге алғаш рет келген олар өзгеше сезімде болды. Бұл шығармашылық топтың ашылу алдында өткізген дайындығы кезінде байқалды.
– Фестивальға біз ең қызық нөмірлерді әкелдік. Ұлттық колориттен бастап қазақтың билерімен үйлесіп, қазіргі музыкаға дейін бар. Сондай-ақ, Ресей жұртшылығына арналған сувенир де бар. Біздің қойылымдардың басты бағыты Құрмет қарауылы ротасының карбиналармен дефилесі болады деп ойлаймын. Көрермендер бізді әрқашан жылы қарсы алады.
Ресейліктер айтқандай, «Спасск мұнарасы» қазақстандықтарсыз өткен емес. Біздің алдымызда Президенттік оркестр мен Қазақстанның Мемлекеттік күзет қызметі құрметті қарауылының тобы фестивальдың тұрақты қатысушысы болды. Бұл сөздерді естігенімізге өте қуаныштымыз. Екіншіден, мен Ішкі істер министріне және Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Бас қолбасшысына фестивальға қатысуға ұжымға қолдау көрсеткені үшін алғыс айтқым келеді. Бұл үлкен құрметке лайық, – Ұлттық ұлан Әскери-оркестрлік орталығының бастығы Асхат Мұхамедияров.
Айтып өтетіні, капитан Бекжан Сатаев басшылық жасайтын құрметті қарауыл ротасының құрамына мерзімді әскери қызметшілер кіреді. Жауынгерлердің әскери қызметте жүргеніне тура бір жыл болғанын ескерсек, олардың дайындығы жақсы. Олар Ұлттық ұланның дәстүрлі гала-концертінде және Нұр-Сұлтандағы «Әскери керней» әскери фестивалінде жоғары деңгейде өнер көрсетті.
Үлгілі-көрсетілімді оркестрдің құрамын Ресей Федерациясы Қорғаныс министрлігі Мәскеу әскери университетінің әскери дирижер мамандығы бойынша бітірген аға лейтенант Төрехан Жаудинов басқарады. Жас болғанына қарамастан, ол курсант кезінен бастап әртүрлі конкурстардың лауреаты атанды. Енді ол жарты ғасыран астам тарихы бар шығармашылық топты сәтті басқарады.
– Осындай көп көрерменмен жүздесу біз үшін әрдайым қуаныш. Бүгін мен Қызыл алаңға барып, сөзбен айтып жеткізу мүмкін емес эмоцияларды бастан өткердім. Мен әрқашан осындай іс-шараларға қатысуды армандайтынмын, өйткені Мәскеу мен үшін екінші үй сияқты болды. Мұнда мен білім алып, үлкен офицерлік қызметке жолдама алдым. Көптеген адамдар сізге қараған кезде ойнау өте қиын, сіз оларды қуаттандыру керек екенін білесіз. Әсіресе, сіз оркестрді ғана емес, бір елдің атынан өнер көрсететініңді түсінген кезде. Біздің өнерімізді көріп, олар Қазақстанның музыкалық тұрғыда қандай болатынын бағамдайтын болады, – дейді оркестрдің жас дирижеры.
Ойын мен қойылымдар шын мәнінде қатаң бағаланды. Сонымен қатар, қазақстандықтар ресейлік көрермендердің жүрегін жаулай алды. Біздің өнерпаздар көрермен назарына А. Бестібаевтың «Жорға» композициясын ұсынды. Бұл туынды – оркестрдің ерекше белгісі. Ұжымның барлық дерлік қойылымдары осы туындыдан басталады. «Жез киік» композициясы қазақтың ұлттық биімен үйлеседі.
Тосынсый да болды. Қайық тәрізді оркестр «Аралдан – өзекке» атты орыс халық әнін орындайды. «The White Stripes» американдық рок-тобының «Seven Nation Army» шығармасын оркестр орындауында Құрметті қарауыл ротасы қарумен дефиле көрсетті. Ұлттық ұлан оркестрі мен ҚҚР-ның алғашқы қойылымына көрермен ду қол соқты. Мәскеуліктер мен фестиваль қонақтары шығармашылық ұжымның концерттік костюмдерін жоғары бағалады.
– Біз Нұр-Сұлтаннан шыққан кезде өзімізге абыроймен өнер көрсетуді алдымызға мақсат етіп қойдық, құрметті қарауыл ротасы не істей алатындығын көрсеткіміз келді. Өйткені, әр қадамымыз, әр қимыл – бәрі жетілдірілді. Әрбір сарбаз жақсы қимыл көрсетуге ғана емес, Қызыл алаңды бағындыруға тырысты. Алаңға шыққанда қобалжу болатынын мойындау керек. Күн сайын біз алғаш рет ел алдына шығатындай сезімде болдық, – деп ағынан жарылды Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы құрмет қарауыл ротасының командирі,капитан Бекжан Сатаев.
12 жыл ішінде фестиваль 54 елден 160-тан астам топты қабылдап, әлемдегі ең танымал әскери музыкалық фестивальдердің үштігіне кірді. «Edinburgh Military Tattoo» әскери музыкалық фестивалі 1950 жылдан бастап Шотландияда, ал 2006 жылдан бастап Швейцарияда Basel Military Tattoo фестивалі өтіп келеді. Жыл сайын бұл фестиваль да Ресейдегі ең ірі халықаралық мәдени жоба мәртебесіне бола бастады.
Кешкі шоулардан басқа, «Спасск мұнарасы» фестивалінің бағдарламасында көптеген қосымша шаралар мен арнайы жобалар болды. Олардың ішінде Халық шаруашылығы жетістіктерінің көрмесінде (ХШЖК) салтанатты түрде қарсы алу, Мәскеудегі саябақтарда, алаңдарда және темір жол вокзалдарында топтардың өнер көрсетулері. Айта кетсек, Қазақстан Ұлттық ұланының оркестрі Ленинград вокзалында өнер көрсетті.
ХШЖК-дегі шерулерді Мәскеу тұрғындары мен қонақтары үлкен ыждаһатпен қарсы алды. Шарада қатысушылар әскери және классикалық музыканы орындады. Фольклорлық мотивтер айтылды, оның ішінде шығыс және кельт әуендері болды.
Музыканттар қозғалысын Индустриалды алаңнан бастады. Аспап ойнап, олар Бас аллеяны дефилемен өтті. Содан кейін Халықтар достығы фонтанының алдында, Ғарышкерлер аллеясына, одан кейін Орталық аллеядағы Ленин ескерткішіне барды. Шерудің соңғы нүктесі ХШЖК-нің басты кіре-берісіндегі арка болды, онда музыканттар өз өнерлерін аяқтады.
– ХШЖК – фестивальға қатысушыларды салтанатты түрде қарсы алу үшін ерекше орын. «Спасск мұнарасының» тарихында біз бұл іс-шараны Мәскеудегі әртүрлі көрнекті жерлерде өткіздік. 2018 жылы Мәскеу үкіметі бізге ХШЖК-ні ұсынды, біз қуана келістік. Аумақты ауқымды қайта құрудан және абаттандырудан кейін көрме кешені бұрынғы сәніне қайта оралды.
Мұнда кең орын бар – үлкен ұзын аллеялар мыңдаған мәскеуліктер мен астана қонақтарына қаланың ең әдемі орындарында фестивальға қатысушылардың өнерін тамашалауға мүмкіндік береді. Биыл ХШЖК өзінің 80 жылдық мерейтойын атап өтті және біз сонымен бірге көрменің мерейтойын атап өту үшін шеруге қатысқанымызға қуаныштымыз, – деді фестиваль жетекшісі Сергей Смирнов.
Фестиваль 23 тамызда басталып, 1 қыркүйек күні тәмамдалды. «Спасск мұнарасы» фестивалінің ресми сайтында ресейлік және шетелдік топтар арасында көрермендер сыйлығына дауыс беру болды. Фестивальдің салтанатты жабылуында марапаттау рәсімі өтті.
Сонымен, фестивальдың 12 шетелдік тобының ішінен «Көрермендер көзайымы үшін» бас жүлдесін Қытай Халық Республикасының оркестрі жеңіп алды. Екінші орында Египет командасы тұрса, қазақстандықтар үздік үштікті аяқтады.

Руслан ЖАНГУЛИН
Нұр-Сұлтан – Мәскеу – Нұр-Сұлтан

Алғашқы болып пікір жазыңыз

Пікір жазу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды.


*